Od telewizji do prawdziwej kuchni – wpływ mediów i programów kulinarnych na wybór zawodu kucharza
Czy popularne programy kulinarne, filmy na YouTube, Tik Tok i Instagram mogą wpłynąć na wybór przyszłego zawodu ? Czy młody człowiek, oglądając kucharzy przygotowujących efektowne potrawy, zaczyna marzyć o pracy w gastronomii ? A może decyzja o wyborze zawodu kucharza ma zupełnie inne źródła – własną pasję, rodzinne tradycje, zainteresowania lub wpływ osób, które spotykamy na swojej drodze?
Aby znaleźć odpowiedź na te pytania, przeprowadzono ankietę oraz wywiady wśród uczniów kształcących się w zawodzie kucharz w Rzemieślniczej Szkole Zawodowej Cechu Rzemiosł Różnych w Koninie. W badaniu wzięło udział 10 uczniów klas I–III. Ich odpowiedzi pozwalają spojrzeć na zawód kucharza z perspektywy młodych ludzi, którzy dopiero zdobywają swoje pierwsze doświadczenia w gastronomii.
Media są częścią codzienności młodych ludzi
Wyniki ankiety pokazują, że uczniowie mają częsty kontakt z treściami kulinarnymi. Osiem spośród dziesięciu badanych osób przyznało, że ogląda programy kulinarne czasami. Jedna osoba robi to regularnie, a jedna – rzadko.
Dziś jednak telewizja nie jest już jedynym miejscem, w którym młodzi ludzie szukają kulinarnych inspiracji. Najczęściej wskazywanym źródłem był Tik Tok – korzysta z niego 9 badanych uczniów. Instagram wskazało 8 osób, natomiast telewizję i YouTube po 5 uczniów.
Nie chodzi tylko o oglądanie. Młodzi ludzie coraz częściej wykorzystują Internet również do nauki gotowania. Trzech uczniów bardzo często korzysta z przepisów znalezionych w Internecie, pięciu robi to często, a dwóch – rzadko. Żaden z badanych nie odpowiedział, że nigdy nie korzysta z takich przepisów.
Media są więc obecne w codziennym życiu uczniów i niewątpliwie mogą dostarczać im pomysłów, wiedzy oraz inspiracji.
Kucharz z ekranu a prawdziwa kuchnia
Czy jednak media rzeczywiście decydują o wyborze zawodu ?
Okazuje się, że niekoniecznie. Na pytanie, czy programy kulinarne miały wpływ na wybór zawodu kucharza, tylko dwóch uczniów odpowiedziało twierdząco. Czterech badanych stwierdziło, że media nie miały wpływu na ich decyzję, a kolejne cztery osoby nie potrafiły tego jednoznacznie określić.
Potwierdzają to również wypowiedzi uczniów podczas wywiadów.
Maja powiedziała:
„Absolutnie nie, to była moja decyzja.”
Podobnie odpowiedział Adam:
„Nie, sam podjąłem decyzję o nauce tego zawodu.”
W przypadku Adama ważniejszą inspiracją niż media okazała się rodzina:
„Media nie miały dużego wpływu na mój wybór, najbardziej zainspirował mnie tata do wybrania tego zawodu.”
Widać więc, że za decyzją o wyborze zawodu kucharza często stoją osoby bliskie, własne zainteresowania i osobiste doświadczenia.
Pasja zaczyna się czasem w domu
Dla niektórych uczniów zainteresowanie gotowaniem pojawiło się już w dzieciństwie.
Alicja wspomina:
„Od zawsze lubiłam gotować i pomagać mamie lub babci w kuchni.”
Podobne doświadczenia ma Sandra:
„Już od dzieciaka lubiłam pomagać rodzicom w kuchni i zawsze dawało mi to satysfakcję.”
Nie wszyscy jednak od początku interesowali się gotowaniem. Daria przyznała, że wcześniej nie interesowała się tą dziedziną, ale podczas nauki wydarzyło się coś ważnego:
„Pani od zajęć zawodowych obudziła we mnie iskrę do oglądania i wykonywania potraw.”
To pokazuje, jak dużą rolę w kształtowaniu zainteresowań młodego człowieka może odegrać szkoła i nauczyciel. Czasami dopiero praktyczne zajęcia pozwalają odkryć talent i przekonać się, że wybrany zawód może być czymś więcej niż tylko kierunkiem kształcenia.
Co tak naprawdę fascynuje uczniów w programach kulinarnych ?
Uczniowie, którzy oglądają programy kulinarne, zwracają uwagę przede wszystkim na wiedzę kucharzy, ich pomysły i pasję. Wśród odpowiedzi pojawiały się takie określenia jak „miłość do gotowania”, „gotowanie z pasją”, „pomysły kucharzy” czy „wiedza kucharzy”.
Najczęściej wymienianą przez uczniów osobą, która ich inspiruje, była Magda Gessler.
Programy kulinarne mogą więc rozbudzać zainteresowanie gotowaniem i pokazywać, że kuchnia może być miejscem kreatywności, eksperymentowania i rozwijania własnych pomysłów.
Ale jest też druga strona medalu.
W telewizji jest łatwiej niż w prawdziwej kuchni
Jednym z najbardziej interesujących wyników ankiety jest odpowiedź na pytanie dotyczące różnicy między obrazem zawodu prezentowanym w mediach a rzeczywistością.
Aż 7 spośród 10 uczniów stwierdziło, że rzeczywistość nauki zawodu różni się od tego, co widzieli w mediach. Tylko jedna osoba odpowiedziała, że takiej różnicy nie dostrzega, a dwie osoby nie potrafiły jednoznacznie odpowiedzieć.
Dlaczego uczniowie zauważają tę różnicę ?
Alicja powiedziała:
„W mediach wydaje się przygotowywanie potraw o wiele prostsze niż w rzeczywistości.”
Trudności związane z prawdziwą pracą w kuchni zauważa również Kornel:
„Moim zdaniem bardziej wprowadzają w błąd, ponieważ w mediach sporządzanie potraw pokazane jest jako bardzo łatwe, a w rzeczywistości potrafi być naprawdę ciężko.”
To bardzo ważna refleksja. W programie kulinarnym widzimy najczęściej gotowy efekt, ciekawą potrawę, emocje i efektowne prezentacje. Nie zawsze widzimy natomiast godziny nauki, powtarzanie tych samych czynności, popełnianie błędów, pracę pod presją czasu czy odpowiedzialność za przygotowywane potrawy.
Dlatego uczniowie, którzy sami zaczynają poznawać zawód kucharza, szybko dostrzegają, że rzeczywistość jest znacznie bardziej wymagająca niż telewizyjne show.
Media inspirują, ale nie wybierają zawodu za młodego człowieka
Wyniki ankiety i przeprowadzonych wywiadów prowadzą do ciekawego wniosku. Media kulinarne są ważnym elementem życia młodych ludzi, ale nie są najważniejszym powodem, dla którego wybierają oni zawód kucharza.
Dla jednych źródłem zainteresowania była rodzina, dla innych własna pasja, a jeszcze inni odkryli zamiłowanie do gotowania dopiero podczas nauki w szkole.
Sandra, zapytana, czy bez medialnych inspiracji wybrałaby ten sam kierunek, odpowiedziała krótko:
„Tak, bo to moja pasja.”
Z kolei Julia stwierdziła:
„Tak, bo dobrze czuję się w tym zawodzie.”
Te krótkie odpowiedzi mówią bardzo wiele. Ostatecznie o satysfakcji z wyboru zawodu nie decyduje popularność programów kulinarnych, lecz to, czy młody człowiek odnajduje się w swojej pracy i czerpie z niej zadowolenie.
Czy zatem warto oglądać programy kulinarne ?
Zdecydowanie tak – ale warto podchodzić do nich z pewnym dystansem.
Czworo badanych uczniów zdecydowanie poleciłoby programy kulinarne osobom, które chcą zostać kucharzami. Pięciu nie potrafiło jednoznacznie odpowiedzieć, a tylko jedna osoba odpowiedziała „nie”.
Jeden z uczniów zauważył, że dzięki takim programom „można znaleźć w sobie miłość do gotowania”.
I być może właśnie na tym polega największa wartość mediów kulinarnych. Nie muszą one decydują o wyborze zawodu, aby odegrać ważną rolę. Mogą zaciekawić, zainspirować, pokazać nowe możliwości i zachęcić do spróbowania czegoś samodzielnie.
Między ekranem a kuchnią
Przeprowadzone badanie pokazuje, że młodzi ludzie potrafią korzystać z mediów, ale jednocześnie potrafią krytycznie ocenić prezentowany w nich obraz zawodu kucharza.
Tik Tok, Instagram, YouTube czy telewizja mogą być źródłem inspiracji, ale prawdziwe umiejętności zdobywa się przede wszystkim poprzez praktykę. To właśnie w kuchni uczniowie przekonują się, że przygotowanie dobrej potrawy wymaga nie tylko pomysłu i pasji, ale również cierpliwości, dokładności, odpowiedzialności i ciężkiej pracy.
Media mogą więc pokazać pierwszy krok. Mogą sprawić, że ktoś zainteresuje się gotowaniem. Jednak dopiero własne doświadczenia pozwalają odpowiedzieć na pytanie: “Czy naprawdę chcę zostać kucharzem ? ”
W przypadku uczniów Rzemieślniczej Szkoły Zawodowej Cechu Rzemiosł Różnych w Koninie odpowiedź wydaje się związana przede wszystkim z pasją, własnym wyborem i doświadczeniem zdobywanym podczas nauki zawodu.
A przecież właśnie od tego wszystko się zaczyna – od zainteresowania, pierwszej potrawy, pierwszego sukcesu, a czasem również od pierwszego nieudanego dania, po którym chce się spróbować jeszcze raz.
Autorka:
Edyta Samson
Nauczyciel przedmiotów zawodowych gastronomicznych
Rzemieślnicza Szkoła Zawodowa Cechu Rzemiosł Różnych w Koninie
